ETKİNLİĞİN ADI: DAMLA DAMLA DAMLATAŞ!

Etkinliğin Amacı: Damlataş mağarasını tanıması, ülkemizin doğal mirası hakkında farkındalık kazanması ve doğayı koruma bilinci kazandırmayı sağlamaktır.          

Sınıf Düzeyi: 9-11. Sınıflar (14-17 yaş)

Kazanımlar:

  • Oyun ve canlandırma yoluyla öğrencilerde yaratıcı düşünme ve hayal gücü gelişir.
  • Fikirlerini ifade etme becerisi kazanırlar.
  • Geçmiş yaşama dair düşünceleri oluşur.
  • Grup ile işbirliği içinde çalışma yapma becerisi gelişir.

Önerilen Süre: 1 saat.

Etkinliğin Yapılışı:

Müze Öncesi

Kullanılan Araç ve Gereçler: Gazete haberleri[1], bilgisayar, projeksiyon, kağıt, boya.

Öğretmen öğrencilere mağaralar hakkında kısa bilgi verir: Doğanın, bazen de insanların ya bir yamaca ya da kaya içine doğru oyarak açtığı geniş kovuklara mağara denir. Yeryüzündeki mağaraların çoğu kireçtaşı gibi, suyun kolayca aşındırabileceği yumuşak, su ile eriyebilen kayalarda açılmıştır.

Mağaralar karanlık, yüksek nem ve düşük sıcaklık gibi özelliklerinden dolayı çevremizde gördüğümüz diğer ekosistemlerden farklı özellikler taşırlar.

Mağaraların korunması gerektiği, ekosistemlerinin kırılgan ve hassas olmasından dolayı dışarıdan gelebilecek en ufak etkiler bile geri dönüşü olmayan hasarlara neden olabilir. Turizme açılmış mağaralar bu açıdan büyük tehlike altındadır. Mağara canlılarını etkileyen en büyük etmenler enerji ve besindir.

Damlataş mağarası ile ilgili gazete haberleri, mağaranın astım hastaları üzerine etkisi ve doğal mirasımız olan bu değerli alanları nasıl koruruz? gibi konular hakkında konuşulur. Öğretmen yapacakları etkinlikten söz eder. Öğrencilerden konuya ilişkin slogan hazırlanması istenir.

[1] Gazete haberlerine etkinlik sonunda yer alan Ekler bölümünden ulaşabilirsiniz.

Kullanılan Yöntem ve Teknikler: Yaratıcı yazma, anlatım ve soru-yanıt.

Müzede:

Kullanılan Araç ve Gereçler: Kağıt, kalem ve varsa kostüm ya da aksesuarlar.

Grup müzeye vardığında öğretmenin yönlendirmesi ile 1. kata çıkılır. Omurgasız canlıların sergilendiği bölümde bulunan doğal mağara örneğinin önüne gidilir. Burada öğretmen öğrencilere ülkemizde bulunan mağaralar ile ilgili kısa bir bilgi verir. Bu müzedeki örneğin Damlataş Mağarasına benzetilerek yapıldığını ülkemizde buna benzer yaklaşık 3000 adet karstik mağara olduğunu belirtir. Bu tür mağaralar suların oluşturduğu karstik mağaralardır.

Mağaraların içerisinde kalsiyum karbonatca zengin suların tortulanmasıyla sarkıt, dikit ve sütunlar oluşmaktadır. Sarkıtlar, mağaranın tavanında kalsiyum karbonatça zengin suların damlamasıyla, Dikitler ise bu suların mağara zemininde birikmesiyle oluşur. Sarkıt ve dikitlerin birleşmesiyle da sütunlar oluşmaktadır.

Mağara incelendikten sonra aynı katta omurgalı canlıların bulunduğu koridorda yer alan prehistorya bölümüne gidilir. Burada döneme ilişkin kısa bir anlatım yapan öğretmen öğrencilere duvarda bulunan mağara resimlerini gösterir. Öğrencilerin bu resimleri incelemesini sağlar. Müze rehberinden yardım alarak bu resimlerin anlamlarını öğrenirler ve öğretmen, öğrencilerinden öğrendiklerinden yola çıkarak öyküler oluşturmalarını ister. Öğrenciler 3 ya da 4 gruba ayrılır. Her grup üzerinde konuşarak belirlediği öyküyü kağıda döker. Her grup sırayla öyküsünü canlandırır. Canlandırmalarda donuk imge tekniği[2] kullanılır. Canlandırmalarla birlikte etkinlik bitirilir.

[2] Donuk İmge Tekniği hakkında bilgi için sitenin Müze Eğitimi bölümünde yer alan Drama başlığı üzerine tıklayabilirsiniz.

Kullanılan Yöntem ve Teknikler: Drama, rehberli gezi, grup çalışması, tartışma, yaratıcı yazma, gözlem.

Müze sonrası:

Kullanılan Araç ve Gereçler: Renkli çıktısı alınmış mağara ve mağara resimlerinin görselleri, makas, yapıştırıcı, resim kağıdı ve boya.

Öğretmen öğrencilere müzenin broşürü ile Türkiye’nin mağara resimlerinden oluşan broşür ve posterler[3] gösterir. Öğrencilerden broşür ve posterleri incelemelerini, mağaraları tanıtacak broşür ya da poster hazırlamak için gerekli hazırlıkları yapmalarını ister. Öğrenciler gruplara ayrılır. İsteyen poster isteyen broşür yapabilecektir. Her grup çalışmalarına başlar. Hazırlanan broşür ya da posterler okul panosunda sergilenir.

[3] Broşür ve poster örneklerine sitenin Müze Hakkında bölümünden ulaşabilirsiniz.

Kullanılan Yöntem ve Teknikler: Grup çalışması, beyin fırtınası ve yaratıcı yazma, sergi yapma.

Değerlendirme:

Faydalı Linkler:

www.egemak.org.tr

https://www.mta.gov.tr/v3.0/muze/magara-modeli

https://www.cnnturk.com/seyahat/turkiye/eski-caglara-ve-doganin-gizemine-acilan-kapilar-turkiyede-gezebileceginiz-magaralar

Ekler:

https://www.cnnturk.com/seyahat/karaca-magarasini-6-ayda-50-bin-kisi-ziyaret-etti

https://www.sabah.com.tr/turizm/2020/11/30/kervanlarin-konakladigi-kayaonu-magarasi-ilgi-goruyor-1606738782

https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/konyada-koruma-altina-alinan-magaralar-doga-tutkunlarini-bekliyor/2012373